جهش تولید | دوشنبه، ۱۱ فروردین ۱۳۹۹

واکاوی دلایل کاهش میزان صادرات غیرنفتی در گیلان - نمایش محتوای خبر

 

 

واکاوی دلایل کاهش میزان صادرات غیرنفتی در گیلان

شناسه : 206003267

دلایل کاهش میزان صادرات غیرنفتی در گیلان

29 بهمن سال 92 بود که سیاست‌های اقتصاد مقاومتی از سوی رهبر معظم انقلاب به دولت ابلاغ شد.
یکی از بندهای مهم این ابلاغیه، حمایت همه جانبه‌ و هدفمند از صادرات کالا و خدمات به تناسب ارزش افزوده و با خالص ارزآوری است.
اصلی که درصورت محقق شدن، ضمن ايجاد ارزش افزوده بالا، وضع اشتغال کشور را بهبود ‌بخشيده و سبب كسب درآمدهاي ارزي مي‌ شود.
درحالی که برخی از کارشناسان اقتصادی، توسعه صادرات غيرنفتي را کليد تحقق اقتصاد مقاومتي می دانند به گزارش خبرگزاری صدا و سیما آمارهای کارگروه توسعه صادرات غیرنفتی گیلان نشان می دهد از ابتدای امسال تا آذر ماه – در مدت 8 ماه - میزان صادرات از این استان شمالی، نسبت به مدت مشابه پارسال به لحاظ ارزش ، حدود 34 درصد و به لحاظ وزن  هم یک سوم (حدود 33درصد) کاهش یافته است.
براساس اعلام همین کارگروه، کیفیت پایین بسته بندی محصولات نسبت به محصولات رقبا، کیفیت پایین محصولات نسبت به محصولات رقبا، کیفیت پایین خدمات پس از فروش  صادرکنندگان ایرانی نسبت به رقبا و ضعف تشکل های صادراتی از مهمترین چالش های صادرات محصولات در کشور و هم چنین در گیلان است.
جانشین استاندار در کارگروه توسعه صادرات غیرنفتی گیلان در  گفتگو  با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما عمده کالاهای صادراتی گیلان را محصولات کشاورزی اعلام کرد و گفت: کیوی، صیفی جات، کلینکر سیمان و محصولات پلاستیکی از مهم ترین کالاهای صادراتی گیلان است که به ترکیه، روسیه، جمهوری آذربایجان ، قزاقستان ، ترکمنستان، پاکستان و اوکراین صادر می شود.
محمد حسین اصغریان با تایید چالش های فراروی صادرات محصولات در گیلان افزود : اگرچه این مشکلات در سطح کلان و کشوری وجود دارد اما نزدیکی بازارهای کشورهای حاشیه خزر به گیلان  و وجود ظرفیت های تولید ، به ویژه در بخش کشاورزی ، لزوم مرتفع کردن این چالش ها و توسعه صادرات از این استان شمالی را دو چندان می کند.
وی ارتقاء کیفیت کالا و بسته بندی و همچنین ارائه خدمات پس از فروش را پیش نیاز جذب مشتری  و  رونق  بازار کالاهای تولید گیلان  در  تجارت  جهانی دانست و افزود: تحقق این امور در کنار توانمند سازی و پویایی بیشتر تشکل های صادراتی، جان تازه ای به بازار کالاهای ایرانی در بازارهای بین المللی می دهد.
خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما در ادامه به سراغ مسئولان سازمان صنعت ، معدن و تجارت گیلان که کیفیت بسته بندی کالاها ، نخست باید از زیر ذره بین سنجش کیفیت آن ها بگذرد و دستی در تسهیل امور صادراتی دارند ، رفت.
رییس اداره طرح ها و برنامه ریزی سازمان صنعت ، معدن و تجارت گیلان می گوید : این سازمان علاوه بر رایزنی با گمرک در خصوص دریافت معافیت مالیاتی برای ورود ماشین آلات بسته بندی، برای آشنایی صادرکنندگان با تکنولوژِی بسته بندی روز دنیا و نیازسنجی و شناخت سلایق مشتری در بازارهای جهانی ، نمایشگاه های ملی  و بین المللی برگزار می کند اما بیشتر محصولات صادراتی در ردیف برندهای کوچک بوده و صاحبان این واحدها توان مالی حضور در این نمایشگاه ها را ندارند.
محمد آراسته در تشریح دلایل پایین بودن کیفیت بسته بندی کالاهای صادراتی هم گفت : کیفیت بسته بندی کالاهایی که در گیلان تولید می شود اگرچه از زیر ذره بین سنجش کیفیت سازمان صنعت، معدن و تجارت گیلان گذشته و برای مصرف داخل تقریبا مطلوب است اما برای صادرات نیاز به بازنگری و بررسی داشته و باید از گردونه نظارت های سنجش کیفیت کالا ، بسته بندی و خدمات پس از فروش اداره کل استاندارد و تحقیقات صنعتی گیلان بگذرند.

مدیرکل استاندارد و تحقیقات صنعتی گیلان که نهادش وظیفه کنترل کیفیت و خدمات فروش کالاها را دارد با بیان اینکه فقط 30 درصد محصولات تولیدی گیلان، از حداقل های استاندارد کیفیت صادرات برخوردارند می گوید : این در حالی است که زبان مشترک در تجارت جهانی ، کیفیت کالا و خدمات است اما تولیدکنندگان آنگونه که باید به این اصل توجه نمی کنند به همین علت است که کیفیت کالاهای صادر شده از گیلان ، مطابق با استانداردهای کیفیت اروپا نبوده و جایگاه خوبی در بازارهای جهانی ندارد.

محمدعلی یوسفی افزود : اداره کل استاندارد و تحقیقات صنعتی گیلان علاوه بر سنجش کیفیت کالا و بسته بندی محصولات در حین تولید که براساس استانداردهای ملی صورت  می گیرد، پس از تولید و هنگام صادرات نیز این کالاها را زیر ذره بین کنترل کیفیت استانداردهای بین المللی قرار می دهد.

وی یکی از مهم ترین دلایل کسادی بازار برخی محصولات گیلان در بازار کشورهای همسایه را عدم شناخت و آگاهی تولیدکنندگان با ذائقه مصرف کنندگان این کشورها دانست و گفت : بیشتر تولیدکنندگان، تفاوتی برای شیوه تولید و بسته بندی محصولات مصرف داخل و صادراتی قائل نبوده و مازاد محصولات تولیدی خود را که براساس استانداردهای ملی تولید کرده اند، به کشورهای دیگر صادر می کنند که این کار سبب شده به علت تفاوت سلیقه و ذائقه مصرف کنندگان داخلی و خارجی، محصولات ایرانی طرفدار چندانی در بازارهای بین المللی نداشته باشد .
مدیرکل استاندارد و تحقیقات صنعتی گیلان در این باره مثالی زد و گفت : برای مثال ذائقه مردم ایران با رب  گوجه فرنگی غلیظ و بیشتر حرارت دیده ، سازگار است این در حالی است که مصرف کنندگان کشورهای دیگر از جمله روسیه ، رب گوجه فرنگی رقیق و کمتر حرارت دیده را می پسندند.
محمد علی یوسفی در پاسخ به این سوال خبرنگار ما مبنی بر اینکه چرا اداره کل استاندارد و تحقیقات صنعتی حلقه خروجی سنجش کالاهای صادراتی را تنگ تر نمی کند و مهر تایید کنترل کیفیت صادراتی را بر کالاها می زند گفت : براساس سیاست های افزایش میزان صادرات، ناگزیریم در سنجش کیفیت کالاهای صادراتی، حداقل استانداردهای جهانی را برای ارائه مجوز صادراتی ملاک قرار دهیم که این امر سبب شده بیشتر محصولات صادر شده از استان به علت داشتن حداقل ملاک های کیفیت جهانی، قابلیت رقابت با محصولات مشابه خارجی را نداشته باشند.
وی نخستین ایستگاه جلب مشتری در بازارهای بین المللی را کیفیت بسته بندی کالاها اعلام کرد و گفت : متاسفانه کیفیت محصولات صادراتی به علت پایین بودن توان مالی تولیدکنندگان برای ارتقاء کیفیت بسته بندی و در برخی موارد عدم  آگاهی آنان از نقش بسته بندی در جلب مشتری، مطلوب نیست که باید با همت تولیدکنندگان و حمایت نهادهایی از جمله سازمان جهادکشاورزی ، از طریق اعطای تسهیلات بهبود یابد.
مدیرکل استاندارد و تحقیقات صنعتی گیلان با بیان اینکه کمتر از 10 درصد کالاهایی که از گیلان صادر می شوند خدمات پس از فروش دارند گفت : بیشتر این خدمات هم مطابق با استانداردهای بین المللی نبوده و درمقایسه با خدمات پس از فروش کالاهای مشابه خارجی مطلوب و مورد رضایت مشتریان نیست.

محمد علی یوسفی به نقش تشکل های صادراتی هم در مرتفع کردن چالش های صادراتی اشاره کرد و گفت : این تشکل ها می توانند ضمن ارائه راهکارهای ارتقاء کیفیت کالا و بسته بندی به صادرکنندگان، آنان را از نیاز بازار خارجی مطلع و فرهنگ ارائه خدمات پس از فروش را در بخش صادرات نهادینه کنند.

اما در حالی که مدیرکل استاندارد و تحقیقات صنعتی گیلان حمایت مالی نهادهای دولتی از جمله سازمان جهاد کشاورزی را در ارتقاء کیفیت کالاهای صادراتی موثر می داند، مدیر صنایع کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی گیلان می گوید : درحال حاضر به علت کمبود منابع تسهیلات ملی، ارائه تسهیلات از سوی این نهاد ممکن نیست.
محمد علی قنبری نژاد می گوید : پس از گذشت حدود 10 ماه از سال هیچ گونه تسهیلاتی برای ایجاد واحد جدید و یا تکمیل و به روزسازی تجهیزات صنایع بسته بندی کشاورزی استان اختصاص نیافته است.
وی با تایید این مطلب که توسعه صنایع بسته بندی مستلزم ارائه تسهیلات ارزان قیمت در این باره است گفت: حتی درصورت اختصاص چنین تسهیلاتی پرداخت 18 درصد سود برای سرمایه گذاران سخت است.  
مدیر صنایع کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی گیلان می گوید : برای ارتقاء کیفیت بسته بندی محصولات کشاورزی که عمده کالاهای صادراتی گیلان را شامل می شود دست کم به 500 میلیارد ریال اعتبار نیاز است که با وجود کمبود منابع مالی، این کار سال ها طول خواهد کشید .
خبرنگار ما برای واکاوی دلایل ضعف تشکل های صادراتی گیلان به سراغ رییس اتاق بازرگانی ، صنایع ، معادن و کشاورزی این استان که وظیفه توانمندسازی و پشتیبانی از این تشکل ها را برعهده دارد رفت.
هادی تیزهوش تابان با بیان اینکه گیلان 2 تشکل صادراتی دارد که هر کدام از این تشکل های صادراتی متشکل از چند اتحادیه، سندیکا و انجمن اقتصادی هستند گفت : متاسفانه این تشکل ها آنگونه که باید فعال نبوده و روحیه همکاری و کار گروهی آنها ضعیف است.
وی با اشاره به اینکه اتحادیه ها، نماینده بخش خصوصی در دولت هستند گفت : متاسفانه ساختار قانون گذاری به گونه ای است که فعالیت بخش خصوصی کمرنگ بوده و به رسمیت شناخته نمی شود.
رییس اتاق بازرگانی، صنایع ، معادن و کشاورزی گیلان افزود: از طرفی تاثیر اتحادیه های صادراتی بر قانون گذاری و دستگاه های متولی دولت کم است که این امر صادرکنندگان را از همکاری و همراهی با این اتحادیه ها دلسرد کرده و به تبع آن عملکرد این تشکل ها تضعیف می شود.
هادی تیز هوش تابان  با  اذعان  نقش تشکل های صادراتی در آگاه کردن صادرکنندگان از نیاز بازار و راهکارهای رونق بازار محصولات صادراتی از گیلان گفت : برای آسیب شناسی ، ارتقاء روحیه همکاری و تبیین راهکارهای توسعه صادرات ، سالانه دست کم 8 همایش و سمینار تخصصی و 20 جلسه مشترک برگزار می کنیم و از این طریق، صادرکنندگان عضو این تشکل ها را در جریان اطلاعات روز و مهارت‌هاي فني و تخصصي در زمینه صادرات و هم چنین مديريت ريسك در این حوزه قرار می دهیم.
وی وجود اتحادیه های مشابه و موازی کاری تشکل های صادراتی را یکی از دلایل عدم کارایی این تشکل ها می داند و می گوید : برای مثال برخی از محصولات کشاورزی دارای چند اتحادیه و سندیکا هستند که هر کدام مسیری مجزا در جاده تولید و صادرات را طی می کنند که دوگانگی و نبود اهداف و برنامه های واحد ، صادرکنندگان را سردرگم می کند.
رییس اتاق بازرگانی، صنایع ، معادن و کشاورزی گیلان می گوید : این اتاق برای حل این مشکل ، طرح ساماندهی  تشکل های موازی صادراتی را در دست اجرا دارد و حدود 3 سال است که از ثبت اتحادیه های موازی در تشکل های صادراتی جلوگیری کرده و در دوره های آموزشی و نشست های مشترک نیز شیوه های همکاری و همراهی اتحادیه های مشابه برای جلوگیری از موازی کاری را به اعضا آموزش می دهد.  
هادی تیز هوش تابان  نبود سیستم اطلاعاتی جامع و منسجم در خصوص صادرات برای راهنمایی اعضای این تشکل ها را هم مزید بر علت می داند و می گوید : اگرچه   جمع آوری اطلاعات در این باره در دستور کار اتاق بازرگانی ، صنایع و معادن و کشاورزی گیلان و در مرحله مقدماتی است اما بیشتر صادرکنندگان ایرانی و گیلانی تمایلی به نشر اطلاعات ، آمار و تجربیات خود در زمینه صادرات ندارند که این  امر ما را در  جمع آوری، طراحی وتدوین سیستم جامع مدیریت اطلاعات صادراتی دچار مشکل کرده است.
وی البته این اقدامات را کافی نمی داند و می گوید : برطرف کردن ضعف تشکل ها به تنهایی کارگشا نبوده و مهم ترین علت سرخوردگی صادرکنندگان، بالا بودن قیمت تمام شده کالاهای صادراتی و به تبع آن قیمت بالای آن نسبت به مشابه خارجی است.
رییس اتاق بازرگانی، صنایع ، معادن و کشاورزی گیلان نوسانات قیمت ارز و تاثیر آن بر قیمت تمام شده مواد اولیه وارداتی و دستگاه های بسته بندی، حذف یارانه تولید و فشار تحریم ها در سال های اخیر را علت این امر می داند و می گوید : این مشکلات باید در بخش کلان و ملی حل و فصل شود تا صادرکنندگان نفسی تازه کنند.

کوتاه سخن اینکه : اگرچه افزایش میزان صادرات برگ برنده ای برای اقتصاد هر کشور محسوب می شود اما سیاستگذاران حوزه اقتصاد نباید کیفیت کالاها را که شناسنامه و سند اعتباری محصولات ایرانی در بازارهای جهانی است ، فدای افزایش کمیت محصولات صادراتی کنند.

از طرفی پایین بودن کیفیت کالا ، بسته بندی و خدمات پس از فروش ، باعث کسادی بازار و بعضا برگشت برخی از محصولات صادراتی و به تبع آن کاهش رغبت صادرکنندگان و درنهایت کاهش میزان صادرات می انجامد.
بی شک اعمال سیاست های حمایتی از سوی دولت در قالب تسهیلات ارتقاء کیفیت کالا و بسته بندی آن، در کنار توانمند سازی، پویایی  و همکاری بیش از پیش تشکل های صادراتی، می تواند در گرمی بازار محصولات ایرانی در غرفه های خارجی موثر باشد.
 

سردبیر : اجدادی                          دبیر و خبرنگار: امدادي
 
اطلاعات و اخبار صدا و سیمای مرکز گیلان
      هرگونه برداشت  این مطلب با ذکر منبع بلا مانع است.