جهش تولید | دوشنبه، ۱۱ فروردین ۱۳۹۹

نکات تربیتی در زندگی امام حسین (ع) - show-content

 

 

نمایشگر دسته ای مطالب

بازگشت به صفحه کامل

نکات تربیتی در زندگی امام حسین (ع)

نکات تربیتی در زندگی امام حسین (ع)


نکات تربیتی در زندگی امام حسین (ع)

 


معصومان(علیهم السلام)در همه ابعاد هدایتى و تربیتى الگوهایى‏كامل و مطمئن به شمار مى‏آیند و تكیه بردیدگاهها و رفتارهاى‏تربیتى آنان در مسیر تحقق وظیفه خطیر تربیت ، بهترین ره‏توشه است.

معصومان( علیهم السلام)همه نور واحد بوده، هدف مشترك‏ داشتند; ولى به اقتضاى گوناگون موقعیتها در سیره تربیتى آنان‏ دیدگاهها و رفتارهاى تربیتى گوناگون به چشم مى‏خورد.

كنارهم‏ نهادن مجموعه دیدگاهها و رفتارهاى تربیتى آنان الگویى كامل ازنظام تربیتى اسلام عرضه مى ‏كند. دراین میان امام حسین(ع)از موقعیت ویژه‏اى برخوردار است و این موقعیت‏ به زندگى و سیره تربیتى آن حضرت برجستگى خاصى بخشیده است.

 

اظهار محبت‏

محبت‏ امرى درونى است كه خداوند آن را در دل‏ به ودیعت نهاده است. اما آنچه در این میان مهم مى‏نماید و آثار تربیتى در پى دارد ابراز آن است. این امرى اختیارى است‏ و والدین و مربیان مى‏توانند در پرتو آن زمینه تربیت صحیح رافراهم آورند. چه بسیارند والدینى كه در برابر فرزندان خود محبت فراوان‏دارند اما آن را ابراز نمى‏كنند در حالى كه محبت وقتى سازنده وتاثیر گذار خواهد بود كه فرد مورد محبت از آن آگاهى یابد.امام حسین(ع)به عنوان الگوى تربیتى مطمئن و كامل محبت ‏به ‏فرزندان را از نیازهاى ضرورى آنان دانسته، در قالبهاى گوناگون‏به ابراز آن مى‏پرداخت. گاه با در آغوش گرفتن و به سینه‏چسبانیدن خردسالان، زمانى با بوسیدن آنان و گاه با به زبان‏آوردن كلمات شیرین و محبت‏آمیز. عبیدالله بن عتبه چنین مى‏گوید: «نزد حسین بن على(ع)بودم كه على بن حسین(ع)وارد شد. حسین(ع)،او را صدا زد، در آغوش گرفت و به سینه‏چسبانید، میان دو چشمش را بوسید و سپس فرمود: پدرم به فدایت‏باد، چقدر خوشبو و زیبایى!»1

تشویق در برابر كار خوب

یكى از شیوه‏هاى تربیتى مورد اتفاق صاحب نظران عرصه تعلیم وتربیت، شیوه كارآمد تشویق است. تشویق به جا و متناسب با فعالیت‏انجام شده، به ایجاد انگیزه در فرد منجر شده، به تكرار و تقویت‏رفتار مى‏انجامد. چه بسا فرزندان از ارزش و اعتبار صفات مثبت‏خود آگاهى‏نداشته، در نتیجه به شخصیت‏حقیقى و توانمندیهاى ‏خویش‏پى‏نبرده، خود را در مقایسه با دیگران ناچیز به شمار آورند. ازاین رو والدین و مربیان باید ویژگیهاى مثبت فرزندان را كشف وبرجسته سازند; مورد ستایش و تشویق قرار دهند. در فرهنگ اسلامى‏ كه تربیت دینى و اخلاقى فرزندان در كانون توجه است ،برتشویق‏فرزندان هنگام بروز رفتارهاى دینى و برجسته كردن صفات اخلاقى ومعنوى آنان بسیار تاكید شده است. امام سجاد(ع)فرمود: من به‏بیمارى شدیدى مبتلا شدم. پدرم بربالینم آمد و فرمود: چه خواسته‏اى دارى؟ عرض كردم: دوست دارم از كسانى باشم كه‏درباره آنچه خداوند برایم تدبیر كرده، نپرسم؟ پدرم در مقابل‏این جمله به من آفرین گفت و فرمود: تو مانند ابراهیم خلیلى; به‏هنگام گرفتارى جبرئیل نزدش آمد و پرسید: از ما كمك مى‏خواهى؟ اودر جواب فرمود:(درباره آنچه پیش آمده)از خداوند سۆال نمى‏كنم. خداوند مرا كافى است و او بهترین وكیل است. در این حدیث ملاحظه مى‏ شود كه‏امام حسین(ع)در مقابل پاسخ عارفانه و دلنشین فرزندش كه‏براساس ظاهر حدیث، سن و سال چندانى هم نداشت. جمله «احسنت‏»را به كار برد و او را به «ابراهیم خلیل‏» تشبیه كرد.2

اگر فرزندان به این حد از رشد و استقلال‏رسیدند، باید به آنان اعتماد كرد و به تصمیمها و انتخابهاشان‏احترام نهاد. جوان در طول زندگى با انتخابهاى گوناگون رو به‏روست و یكى از مهمترین آنها گزینش همسراست

اهمیت آموزشهاى دینى و قدردانى از معلمان و مربیان

در اسلام دانش آموزى مورد اهتمام شدید بوده و رهبران دینى‏ پیروان خود را به آموزش و اندوختن دانش، به ویژه معارف دینى،تشویق كرده‏اند. براساس سخنان معصومان(علیهم السلام)، معلمان و مربیان، به‏خصوص آنان كه در تعلیم آموزه‏هاى دینى مى‏كوشند، حق بزرگى‏برجامعه دارند و باید تلاش صادقانه‏شان مورد قدردانى و سپاسگزارى‏قرارگیرد تا رغبت و انگیزه بیشترى بیابند.مرحوم بحرانى درحلیه‏الابرار از شیخ فخرالدین نجفى كه از فضلا و زهاد بود. چنان نقل كرده كه: شخصى به نام عبدالرحمان در مدینه معلم كودكان‏بود و یكى از فرزندان امام حسین(ع)به نام «جعفر» نزدش آموزش‏مى‏دید. معلم جمله «الحمدلله رب العالمین‏» را به جعفر تعلیم‏داد. هنگامى كه جعفر این جمله را براى پدر قرائت كرد، حضرت‏معلم فرزندش را فراخواند و هزار دینار و هزار حله... به اوهدیه داد. وقتى‏حضرت به خاطر پاداش زیاد مورد پرسش قرار گرفت، در جواب فرمود: هدیه من برابر با تعلیم «الحمدلله رب العالمین‏» است. 3

احترام به انتخاب جوان در امر ازدواج

جوانان به سبب كمى تجربه به استفاده از تجارب و نصایح والدین‏نیازمندند، اما آنان دیگر دوران كودكى و نوجوانى را پشت‏سرگذاشته و به حدى از رشد رسیده‏اند كه خود حق انتخاب داشته،براى خود تصمیم بگیرند. از این‏رو، شایسته است والدین در دوران‏كودكى و نوجوانى زمینه استقلال و قدرت تصمیم‏گیرى آنها را فراهم‏آورده، آنان را چنان تربیت كنند كه سمت انتخابهاى معقول وتصمیمهایى منطقى پیش روند و مصالح واقعیشان را بر منافع آنى وزودگذر ترجیح دهند. اگر فرزندان به این حد از رشد و استقلال‏رسیدند، باید به آنان اعتماد كرد و به تصمیمها و انتخابهاشان‏احترام نهاد. جوان در طول زندگى با انتخابهاى گوناگون رو به‏روست و یكى از مهمترین آنها گزینش همسراست. در این مساله،چنانچه فرزند از قدرت انتخاب صحیح و معقول برخوردار است، باید به وى حق انتخاب داد و از ازدواجهاى تحمیلى پرهیز كرد.

ملاحظه مى ‏شود با این كه فرزند امام مجتبى(ع)به احترام عمو ودخترانش به طور مشخص از دختر خاصى خواستگارى نكرد و امر را به‏ عمویش وانهاد; امام حسین(ع)به انتخاب و علاقه فرزند برادرش اهمیت‏ داد و از او خواست ‏خودش آن را كه بیشتر دوست دارد به همسرى ‏برگزیند

یکی ازفرزندان امام حسن مجتبى(ع) ،دختری ازدختران امام حسین(ع)راخواستگارى كرد. امام حسین(ع)به او فرمود: فرزندم! هر كدام را بیشتر دوست دارى انتخاب كن. فرزند امام مجتبى(ع)شرم كرد و جوابى نداد. آنگاه امام حسین(ع)فرمود: من دخترم فاطمه را برایت انتخاب‏كرده‏ام; زیرا او به مادرم فاطمه دختر رسول خدا(ص)شبیه‏ تر است.» 4

 

منبع:تبیان