فیروزه

فیروزه یکی از سنگ های قیمتی است که از عهد باستان درایران شناخته شده است از کتیبه بنیاد کاخ داریوش در شوش معلوم می گردد که در آن تاریخ فیروزه را اخشائین می نامیدند واز خوارزم برای زینت آلات کاخ آورده شده بود .
کتیبه داریوش دارای 58 سطح میخی پارسی است که بر طرفین یک لوح آجری کنده شده است در بند ده این کتیبه آمده است : طلایی که در اینجا بکار رفته از سارد وبلخ آورده شده ، سنگ قیمتی غیرشفاف که در اینجا بکار رفته از خوارزم  آورده شده .در زبان پهلوی یا پارسی میانه ، پیروزه را «بروچک وپیروزک » می نامیدند .در فرهنگ های فارسی قدیم وجدید، واژه فیروزه یا پیروزه با معنی های مختلفی تعریف شده است در لغت نامه دهخدا آمده است : « یکی از سنگ های آذرین که ترکیب آن عبارت از فسفات هیدراته آلومینیم طبیعی است وزن مخصوصش بین 62/2تا83/2 است وسختی آن مساوی شیشه یعنی برابر با 6 است .فیروزه به مناسبت رنگ آبی درخشانی که دارد در شمار سنگ های گرانبها شناخته می وشد همیشه بی شکل است ،ودر حالت طبیعی رگه های قهوه ای یا سفید مشاهده می شود شکست فیروزه ناصاف است ومعمولاً رنگش در برابر رطوبت یا خشکی هوا ودر ارتفاعات تغییر می کند مرغوب ترین نوع فیروزه دارای رنگ آبی آسمانی ومخصوص ایران اسن ودر محلی موسوم به معدن در نزدیکی نیشابور وجود دارد .در ترکیه وهند نیز معادن فیروزه موجود است که رنگ های آنها غالباً آبی مایل به سبز یا سبز زیتونی وسبز مایل به زرد است .فرهنگ فارسی معین ، ضمن پرداخت به خواص فیزیکی وشیمیایی فیروزع به نام های دیگر فیروزه در زبان عربی اشاره می کند که عبارتند از : حجر الجاه ، حجرالظفر ،حجرالغلبه وحجرالعین .فرهنگ نفیسی ،پیروزه (فیروزه )را گوهری گرانبها ، آبی رنگ وحاجب ماورا معرفی کرده است .فرهنگ ریشه شناختی زبان فارسی ،پیروز را نوی سنگ معدنی گرانبها به رنگ کبود معرفی می کند .«ارتباط فیروزه یا پیروز(غالب ، مظفر )ظاهراًبدین مناسب است که پیروزه از دارنده خود دفع شر می کند .
گوینده:پوران حاجتی