شکل معماری بازار

بازار را از لحاظ شکل فضای معماری آنها می توان به دو گروه طبقه بندی کرد :1- بازار خطی 2-بازار متمرکز بازار خطی:بیشتر بازارهای ایرانی بویژه بازارهای دائمی غالباً به شکل خطی هستند زیرا در امتدا راه ها ومعابر شکل می گرفتند بازارهای خطی به دو صورت ارگانیک ( یا غیر مستقیم ) وطراحی شده ( یا مستقیم ) بودند بازارهای ارگانیک آن دسته از بازارها هستند که به تدریج در امتدا معابر ارگانیک وطراحی نشده شهری شکل می گرفتند وهمراه با توسعه شهر ، اندک اندک فضاهای جدید در امتداد آنها ساخته ی شد بازار تهران ، بخش های عمده ای از بازار اصفهان ، بخشی از بازار شیراز ، بازار یزد وبخش هایی از بازار کرمان وبرخی مناطق دیگر به صورت ارگانیک وطراحی نشده هستند ، زیرا این شهرها غالباً از توسعه روستایی بزرگ یا شهری و ارگانیک شکل گرفته بودند وراه ها ومعابر آنها در ادامه جاده ها ومعابر مال رو وطراحی نشده توسعه یافتند وسپس به بازار تبدیل شدند شمار اندکی از بازارهای ایرانی یا به عبارت دقیق تر بخش هایی از بعضی از بازارهای ایرانی به شکل راهی مستقیم وطراحی نشده هستند این نوع بازارها در زمانی پدید می آمدند که شخصی ( حاکم یا یکی از بزرگان شهر)تصمیم می گرفت یک راسته بازار بسازد بازار متمرکز : بعضی از بازارهای ایرانی در فضای متمرکز به شکل میدان تشکیل می شدند بازارهای ایرانی در دو حالت به صورت متمرکز شکل می گرفتند نخست در حالتی که بازاری ادواری یا موقت به صورت بازارگاه ومتمرکز در فضایی باز در کنار راه یا معبری پدید می آمد دوم در حالتی که یک میدان شهری یا ناحیه ای به شکل طراحی شده یا در مواردی به شکل ارگانیک وطراحی نشده به عنوان بازار نیز مورد بهره برداری قرار می گرفت درباره حالت نخست باید اشاره شود که بسیاری از بازارهای ادواری وموقت در فضاهای باز وبه شکل میدان گاه در کنار راه یا معبر یا در نزدیکی ورودی ودروازه سکونت گاه تشکیل می شدند ونحوه استقرار فعالیت ها وفضاهای به دو صورت بود .گاهی اوقات پیشه وران وبازاریان در ردیف های منظم به شکل نوارهایی موای مستقر می شدند در حالت دوم ، بازار در پیرامون میدانی طرحی شده تشکیل می گردد .مانند بازار میدان امام ( نقش جهان ) در اصفهان وبازار میدان گنجعلی خان در کرمان وبازار میدان خان در یزد همچنین سبزه میدان در تهران ازاینگونه بازارها در گیلان نیز مشاهده می شود.

کاری از :پوران حاجتی