شال چیست

شال که با تلفظ ( shawl )وارد فرهنگ وزبان انگلیسی ها شد ، در ابتدا از پشم وسپس از ابریشم بافته می شد .شالهای پشمی همان گونه که از نامشان پیداست ، از پشم تهیه می شد ودارای کاربردهای زیر بود :1-پارچه های کم عرضی که برای جلوگیری از کمردرد ویا برای محفوظ ماندن کلیه ها در برابر سرما به کمر می بستند نوع بافت ورنگ های بکار رفته در این شالها ، با توجه به جنسیت اشخاص متفاوت بود : شالهای مردان اغلب به رنگ های تیره وتک رنگ مثل آبی ، طوسی سیر ، فیلی ،سیاه ، قهوه ای ، سورمه ای وغیره ...، این شال ها علاوه برزینت لباس ، تکه ای جدا نشدنی از لباس افراد بشمار می رفت وتمامی اقشار مختلف متناسب با شأن ومقام اجتماعی خویش از ان استفاده می کردند .شال هایی با پشم نسبتاً زبرو کلفت مختص اقشار متوسط جامعه گیلانی وپشم های مرغوب ونرم وسبک متعلق به بزرگان وخوانین بود که پیشکش ممتاز ارزنده ای بشمار می رفت وبه «طاق شال » مشهور بود این طاق ها شالها یا ترمه شالها نه تنها در گیلان ، بلکه در سرتاسر ایران بافندگان بسیار داشت .طاق  شال ها عموماً دو رویه وبا نوارهای پهن ویا باریک هفت رنگ ویا راه راه بافته می شدند که رنگ های شاد وتند با طرح های گل وبوته ی آن را بیشتر برای مجالس عروسی وجشن های سنتی ومردان در لباس های تشریفاتی ورسمی استفاده ی کردند .بتدریج شالهایی با رنگ های تیره در مجالس عزادای وسوگواری رواج پیدا کرد .این عامل سبب شدکه رنگهای تیره وکدر جایگزین رنگهای شاد وتند شود 2 -شالی که از آن به عنوان پارچه استفاده می کردند .بافندگان ، این شالهای کم عرض را با مهارت واستادی تمام به هم متصل می کردند وزنان از آن پیراهن ، شلوار ،جلیقه وغیره می دوختند .3-نوع دیگر شال ، شال چادر نام داشت که بیشتر مخصوص دامداران گیلان وشایر کوه نشین بود وبرای ساخت کلبه های کوهستانی چون کومه ، پرگا ، گوال پُرو یا پری ( نام کلبه های ییلاقی ) بکار می رفت واز موی بز بافته می شد 4-شال پشمی دندانی یا گُل خور که با پشم وابریشم بافته می شود وامروزه اثری از آن نمانده است .تنها تصویر نمونه ای از ا« در کنار مقاله فیلیس آکرمن ، در کتاب سیری در صنایع دستی ایران به چاپ رسیده است 5-چاشو :چادر شب یا به گویش محلی چاشو در آغاز از پشم لطیف وسبک تهیه می شد که به لاوبند شهرت داشت اهالی لاهیجان به آن کمر «بد » می گویند لاوبند به زبان محلی یعنی بستن وگره زدن وبه پارچه های اطلاق می شد که بتوان آن را پیزی گره زد وبست که از سی الی چهل سال پیش لاوبند به چادر تغییرنام یافته است .

کاری از :پوران حاجتی