انواع فیروزه

فیروزه ها بر دو نوع هستند ، فیروزه سنگی وفیروزه خاکی فیروزه خاکی که از مسیر آب ها گرفته می شود هرگز رنگ عوض نمی کند وبه همین سبب گرانبهاتر است .معدن کوهی (سنگی)در کوه واقع شده به این معنی که فیروزه با کلیه سنگ کوه که غیر فیروزه است اتصال دارد وباید از سنگ ، شکسته وفیروزه از آن جدا گردد .اما معدن خاکی عبارتند است از چاه ونقب در خاکی که در دامنه وپای کوه جمع شده وبه واسطه برف وباران وتابش آفتاب ووزیدن بادها ، از سنگریزه های کوه ریخته وبا خاک مخلوط گریده است ودر میان آنها فیروزه یافت می شود واغلب فیروزه ها که در معدن خاکی یافت می شود ولی در معدن خاکی نظم وترتیب عمل معدن چی مورد لحاظ نمی باشد هرکس میل دارد ، چاهی حفر می کند ونقبی می زند ودیگری آن را خراب می کند .
انواع فیروزه پس از رقم بندی ، بنابه نوع جنس آن ، هریک به اسمی نامیده می شود وجه تسمیه هر یک براسانس رنگ ویا محل مصرف فیروزه است .این اسامی شاخص نوع فیروزه است .ابوریحان بیرونی در کتاب الجماهر نوشته است :«بهترین نوع فیروزه آن است که از معدن از هری وبواسحاقی باشد ...اصل فیروزه این نوع هستند وبقیه انواع آن درجه دو محسوب می شوند .تنسوخ نامه به فیروزهای ابوسحاقی ،ازهری ،سلیمانی ، زرهونی ، آسمان گون، کفتاری وسفید زرفام اشاره کرده است .در دسته بندی هفت گانه جواهر نامه نظامی نیز به فیروزه معائن «بواسحاقی ،زرهونی ،عبدلی ، معدن کوه اسبان ، عبدالمجید وگنجینه»اشاره شده است همچنین فیروزه ریحانی ، فیروزه خلنجی ، فتحی ،درنویسی،اندلسی ،گنجینه ،شبانکی وشیربوم نیز از انواع دیگر فیروزه اشاره شده است .فیروزه معدن ابواسحاقی ، معروف ترین ومشهورترین معادن است وفیروزه ای که از این معادن بیرون می آید نیکوترین ، رنگین ترین وبا قیمت ترین جمله معادن است .
فیروزه ازهری :«قریب بواسحاقی است » ؛فیروزه آن بغایت نیکو می باشد .
فیروزه سلیمای :«فیروزه شیرفام وپُرحلاوت است » «واندک مایه ، شیرفام است »
فیروزه زرهونی :«در آن نقطه های زر است »اما به طراوت وحلاوت اقسام سابق نمی باشد »فیروزه آسمان گون : آن را خاکی نیز می نامند فیروزه گنجینه : بدترین همه انواع است مسیحا نوعی از فیروزه وسفید فام است وزمانیکه آن را در روغن می اندازند رنگین می شود وگوهر شناسان این قسم را مسیحا می خوانند ودر زمانی کوتاه سبز وسپس تباه می شود وارزش زیادی ندارد فیروزه درنگ را ابرش می نامند که قیمت آن زیاد نیست .
گوینده:پوران حاجتی