رونق تولید ملی | شنبه، ۱۰ اسفند ۱۳۹۸

اسپیه مزگت یا مسجد سفید - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

اسپیه مزگت یا مسجد سفید

Loading the player...

به نام خدا

همسفران سلام، در ادامه ی گشت و گذارمون تو سرزمین گیلان، امروز می خوایم به رضوانشهر بریم و از مسجدِ قدیمیِ این شهرستان دیدن کنیم. نام این مسجد، اِسپیه مَزگِت یا مسجد سفیده.

اِسپیه و اِسپی واژه ای تالشی به معنیِ سفیده. در لهجه ی شمال غربی و تاتی، واژه ی مَزگِت به معنی مسجده. اِسپیه مَزگِت یکی از قدیمی ترین و مهم ترین مسجدهای گیلانه و طبق برخی روایت ها بنای مسجد مربوط به دوره ی ساسانیه. این بنا، در فاصله ی 5/1 کیلومتری شرقِ جاده ی انزلی به آستارا در سمتِ چپِ رودخانه ی دیناچال در نزدیکی روستای دیناچال قرار داره. بعضی ها عقیده دارند اِسپیه مَزگِت باقی مونده ی یک آتشکده ی بزرگ و قدیمیه و در دورانِ پس از اسلام احتمالاً از قرن سوم هجری به مسجد تبدیل شد. کمتر بنایی وجود داره که هم ویژگی های معماریِ قبل و هم بعد از اسلام در اون به جا مونده باشه. در این که اِسپیه مَزگِت ، مرکزی عبادی بود، تردیدی نیست و همین موضوع احتمال وجودِ شهری مدفون شده رو در همون حوالی دو چندان می کنه. معماریِ این بنا، بومیِ منطقه نیست، اما با معماریِ بومیِ گیلان تلفیق شده و شامل یک حیاطِ مرکزی و رواقِ دور تا دوره. این بنا دو دروازه داره. یکی در ضلع شمالی و یکی در ضلع غربی. سر دَرِ شمالی بنا بیشتر از 8 متره و بلندترین بخشِ مسجده، سر درِ غربیِ بنا فرو ریخته و قسمت کمی از اون باقی مونده. در هر ضلعِ حیاط سه طاق وجود داره و ستون های بنا تقریبا هشت وجهیهِ . تمامِ بنا با مَلاطِ آهک، سفید شده و در تزییناتِ بنا، نقشِ گیاهان به کار رفته. گوشه ای از این بنا که یک ضلع اون 75 مترِ، فعلاً برپاست که دیوارِ یکی از دهلیزهایِ بناست و رویِ همین دهلیز که کتیبه ی کوفی ساده ای باقی مونده چیزی که باعث شگفتیه اینه که بنایی با این قدمت در این نقطه از گیلان واقع شده و کتیبه کوفی هم گواهِ این قدمته. سقفِ بنا سفالیه و سفال ها با مَلاط روی طاق ها، نصب شده. در خرابیِ این بنا علاوه بر عواملِ انسانی، طبیعت هم نقش بسزایی داره. درختهای جنگلی روی بامِ اون رُشد کردن و ریشه هاشون دیوارهای بنا رو تخریب کرده. رودخانه ی دیناچال هم، بخش های جنوبی این بنا رو کَنده و بُرده و بارندگی و رطوبت هم گچکاری و سفیدکاریِ بنا رو فرسوده کرده .

خب دوستان، از همراهی شما سپاسگزاریم و تا سفر بعدی، شما رو به خدای بزرگ می سپاریم.

 

 

 

عوامل برنامه :

محقق و گردآوری کننده:سید وحید حسن نژاد

تهیه کننده: سید علی شفیعی

گویندگان : محمود فخاری - سیده زهرا سید سعادت

صدا بردار : مریم عابد

 

 

 

 

Espiehmazget ot Masjed Sefid

In the name of God

Outfits we want to go to rezvanshahr and visit old mosque of this city. The name of this mosque is Epiemazget or Masjed Sefid.

Espiyeh and Espi is a word of Talesh and it means White. In western north and Tati accent the word Mazget means mosque. Espiehmazget is one of the oldest and most important Guilan mosques and according to some storiesof mosque building is related to Sasaniyeh period. This building in 1/5 km of eastern Anzali road to Astara in left side of Dinachal River closed to Dinachal village is there. Some people believe that Espiehmazget is the remains of a big and old altar and in the periods after Islam probably changed to mosque from 3rd century. There is less buildings that remain architectural characteristics of before and after Islam. In this Espiehmazget there was a place for praying and there was no doubt that this topic was the probable of buried city. The architecture of this building is not original of the place but with original architecture of Guilan is composed and involved in one central yard which is surrounded, one in northern side and one in western part. Northern entrance of building is more than 8 meters and the highest part of mosque is western entrance which is destroyed and little part of it is remained. In each side of the yard there are 3 arches and building's pillars are 8 sides also. All parts of building are whiten by lime mortar and in decoration of building there are roles of plants. A side of this building that is 75 meters in one side is one of the building's arrivals and on this arrival is a simple Koufi writing, and the building with this history in this point of Guilan is remained and Koufi writing is the documents for this history. The roof of clay building and clays with mortar on the arches are installed. In destruction of this building except human reasons the nature has an important role. Forest trees on its roof will grow and their roots destroy the walls of the building. Dinachal River take the southern parts of this building and wet and rain decrease whitening and plastering of this building too.

So friends thanks for following us and God bless you.



Research and compilation by: Syed Waheed Hassan Nejad

Producer: Seyed Ali Shafiee

Speakers: Mahmoud Fakhari - Seyedeh Z. Syed Saadat

Sound Owner: Mary Abed