جهش تولید | سه‌شنبه، ۱۱ آذر ۱۳۹۹

اردشیر محصص - show-content

 

 

نمایشگر دسته ای مطالب

بازگشت به صفحه کامل

اردشیر محصص

اردشیر محصص


اردشير محصص در 18 شهريور 1317 در رشت‌ از مادري‌ شاعر و پدري‌ قاضي‌ به‌ دنيا آمد. او در مصاحبه‌اي‌ گفته‌: »هميشه‌ دوست‌ دارم‌ سنم‌ را دو سال‌ كمتر از آنچه‌ هستم‌ به‌ ديگران‌ بگويم‌ و شايد اين‌ موضوع‌ در اينجا هم‌ صدق‌ كرده‌ باشد.«

اردشير در بين‌ 4 فرزند خانواده‌ )سه‌ پسر و يك‌ دختر( كوچكترين‌شان‌ بود. مادر او سرور )مهكامه‌ ( محصا از شاعران‌ نامي‌ ايران‌ و از دوستان‌ صميمي‌ پروين‌ اعتصامي‌ بود. او شش‌ سال‌ بعد از پروين‌ به‌ دنيا آمد و به‌ دليل‌ فرهنگي‌ بودن‌ خانواده‌ در سن‌ 10 سالگي‌ شروع‌ به‌ سرايش‌ شعر نمود. پدربزرگ‌ مادري‌ اردشير يعني‌ ميرزا احمدخان‌ مستوفي‌ محصا از فضلاي‌ معروف‌ گيلان‌ و مادربزرگ‌ مادري‌اش‌ ساره‌ سلطان‌، فاضله‌اي‌ هنرمند بود كه‌ در خط‌ و نقاشي‌ بسيار نامور بود. سرور محصا كه‌ در چنين‌ فضايي‌ رشد كرده‌ بود با ادبيات‌ و هنر بيگانه‌ نبود.
سرور كه‌ در سال‌ 1291 در لاهيجان‌ به‌ دنيا آمده‌ بود در سال‌ 1306 با خانواده‌ به‌ رشت‌ آمد و رياست‌ سازمان‌ اكابر نسوان‌ رشت‌ را به‌ عهده‌ گرفت‌ و در سال‌ 1307 با پسرعمويش‌ عباسقلي‌ محصص ازدواج‌ كرد. ده‌ سال‌ بعد پدر اردشير به‌ علت‌ عارضه‌ قلبي‌ درگذشت‌ و سرور كه‌ 26 سال‌ بيشتر نداشت‌ عهده‌دار سرپرستي‌ خانواده‌ شد. اردشير 12 ساله‌ بود كه‌ به‌ علت‌ تحصيل‌ برادر، به‌ همراه‌ خانواده‌ به‌ تهران‌ مهاجرت‌ كرد.
محصص با اينكه‌ زرتشتي‌ نبود اما سيكل‌ اول‌ را در دبيرستان‌ فيروز بهرام‌ كه‌ مخصوص‌ زرتشتي‌ها بود گذراند. سيكل‌ دوم‌ را نيز در دبيرستان‌ هدف‌ سپري‌ كرد و سپس‌ براي‌ گرفتن‌ ديپلم‌، سال‌ آخر تحصيل‌ را در دبيرستان‌ دانشگاه‌ تهران‌ به‌ پايان‌ برد و توانست‌ ديپلم‌ ادبي‌ بگيرد هرچند كه‌ خودش‌ معتقد بود كه‌ هيچ‌وقت‌ نتوانستم‌ در دبيرستان‌ شعري‌ را از بر كنم‌ و درس‌هاي‌ دستور زبان‌ و انشاي‌ من‌ تعريفي‌ نداشت‌حضور يكساله‌ او در دبيرستان‌ دانشگاه‌ تمدن‌ برايش‌ جالب‌ و مغتنم‌ و به‌ قول‌ خودش‌ »بسيار شگفت‌انگيز« بود، چون‌ هيچ‌وقت‌ بيش‌ از 5 يا 6 دانش‌آموز سر كلاس‌ نمي‌آمدند و ناظم‌ مدرسه‌ مجبور بود دانش‌آموزان‌ را از سر كوچه‌ شيرواني‌ يا كافه‌ نادري‌ يا كافه‌ فيروز جمع‌ كند و به‌ سر كلاس‌ بياورد. اردشير ناگهان‌ با دنياي‌ تازه‌اي‌ آشنا شد. پس‌ از گرفتن‌ ديپلم‌ ادبي‌ در كنكور چهار دانشكده‌ شركت‌ كرد: هنرهاي‌ زيبا، حقوق‌، فلسفه‌ و معقول‌ و منقول‌ كه‌ به‌ جز آخري‌ در هر سه‌ رشته‌ قبول‌ شد. او بي‌درنگ‌ رشته‌ حقوق‌ را انتخاب‌ كرد. اردشير مهمترين‌ دليل‌ براي‌ اين‌ كار را كلاه‌ نوار طلايي‌ قضاوت‌ پدرش‌ مي‌داند كه‌ در كودكي‌ دوست‌ داشت‌ از آن‌ استفاده‌ كند. محصص در سال‌ 1341 از دانشكده‌ حقوق‌ دانشگاه‌ تهران‌ ليسانس‌ گرفت‌.

اردشير 3 ساله‌ بود كه‌ به‌ همراه‌ برادر بزرگترش‌ به‌ تماشاي‌ »سريال‌ مشهور بلاي‌ جان‌ نازي‌ها« رفته‌ بود، زماني‌ كه‌ از سينما برگشت‌ در منزل‌ از او درباره‌ داستان‌ فيلم‌ سوالاتي‌ كردند و چون‌ او نمي‌توانست‌ ماجراي‌ فيلم‌ را شرح‌ دهد آنچه‌ را ديده‌ بود بر روي‌ كاغذ طراحي‌ كرد. اين‌ اولين‌ طراحي‌ محصص بود و آغاز راهي‌ كه‌ بعدها او را به‌ مشهورترين‌ طراحان‌ ايران‌ و جهان‌ مبدل‌ ساخت‌. محصص با اينكه‌ از كودكي‌ به‌ طراحي‌ مي‌پرداخت‌ اما در سال‌ آخر دانشكده‌، طراحي‌ براي‌ او به‌ عنوان‌ حرفه‌ و مهمترين‌ كار زندگي‌اش‌ درآمد. او بعد از اتمام‌ تحصيلات‌ در رشته‌ حقوق‌ در كتابخانه‌ يكي‌ از وزارتخانه‌ها شغلي‌ به‌ دست‌ آورد و مشغول‌ به‌ كار شد و در عرض‌ يكسال‌ تمام‌ كتاب‌هاي‌ آنجا را خواند و سپس‌ استعفا داد و براي‌ هميشه‌ خود را وقف‌ طراحي‌ كرد.اردشیر در عرصه پهناور هنر بنابر ذوق و توانمندی وافرش به کاریکاتور پرداخت و انصافاً  خوش درخشید . مجموعه اي از کاریکاتورهای وی در شماره ویژه ای از « دفتر های زمانه » با عنوان « کاکتوس » در سال 1350 منتشر شد . کاکتوس آثار سال های 1342 تا 47 بود و روزگاری را نشان می داد که حقوق بشر در آن شوخی ای بیش نبود و از جهانی می گوید که آدمیان ، بردگان  همنوعان خوانده اند . نگاه ژرف و باریک بین و حساس محصص او را به اعماق روزمرگی های مردم می برد و مروارید نقد را با خود به ارمغان می آورد . همه چیز را از ورای رنگ و لعاب ظاهری اش می بیند و خوب می داند که چگونه ناخالصی ها را آشکار کند .
« محصص و صورتکهایش » گزیده ای از طرح های سال های 1347 تا 50 و نمایانگر اوج قدرت سرانگشتان اندیشه اوست . نام او از سوی طراحان و کاریکاتوریست های جهان در زمره ی نام آوران دنیا معرفی شده است . آثار او در گالری های تهران ، انجمن فرهنگی ایران و آمریکا و نیز گالری « گراهام » و دانشگاه کلمبیا و اکثر کشورهای اروپا به نمایش گذاشته شده است .
از آثار ارزنده ی اردشیر محصص می توان « اردشیر و هوای طوفانی » ، « وقایع اتفاقیه » ،  « اردشیر و صورتک هایش » ، « طرح های آزاد » ، « طراحان طنزاندیش » ، « کاکتوس » و هزاران طرح دیگر در روزنامه و مجلات معتبر دنیا نام برد .