جهش تولید | یک‌شنبه، ۲۸ دی ۱۳۹۹

ادویه یا سم؟ - show-content

 

 

نمایشگر دسته ای مطالب

بازگشت به صفحه کامل

ادویه یا سم؟

ادویه یا سم؟


سال هاست ایمنی و سلامت افزودنی های غذایی از رنگ های خوراکی گرفته تا شیرین کننده های مصنوعی زیر سؤال رفته است.

با اینکه محققان اعلام کرده اند که جای نگرانی وجود ندارد و میزان مواد تهدیدکننده سلامت در اغلب غذاهای ما بسیار ناچیز است، اما سال ها و حتی چندین دهه طول می کشد تا حقیقت، خود را نشان دهد و هیچ وقت نمی توان کاملا مطمئن بود. این مقاله با توجه به جدیدترین تحقیقات، اطلاعاتی درباره۵ مورد از متداول ترین و پرمصرف ترین افزودنی های غذایی که اتفاقا بحث برانگیزترین هم هستند به شما ارائه می کند.

● رنگ های مصنوعی

رنگ هایی شیمیایی ای هستند که به خوراکی ها و نوشیدنی ها اضافه می شوند. بسیاری از مواد غذایی عمل آوری شده، نوشیدنی ها و چاشنی ها، حاوی این رنگ ها هستند.

کم اهمیت ترین علت بحث برانگیز بودن رنگ های مصنوعی این است که دانشمندان احتمال می دهند باعث بیش فعالی کودکان شوند. همچنین این تصور وجود دارد که رنگ زرد شماره ۵ باعث تشدید علائم آسم می شود. این گذشته از تحقیقاتی است که نشان می دهد برخی از این رنگ ها باعث بروز سرطان در موش های آزمایشگاهی می شود. در سال ۲۰۰۷ مطالعه ای در کشور انگلستان که در نشریه لانست منتشر شد نشان داد که مصرف رنگ های مصنوعی و مواد نگهدارنده در غذا باعث افزایش بیش فعالی در کودکان می شود.

● مونو سدیم گلوتامات

ظاهر این ماده شبیه کریستال های نمک یا شکر است و به خودی خود مزه ندارد اما سایر مزه ها را افزایش داده و طعم خوبی به وجود می آورد. سیب زمینی، سویا و خزه دریایی از موادی هستند که به طور طبیعی حاوی گلوتامات هستند. بعضی دانشمندان معتقدند که گلوتامات پنجمین طعمی است که علاوه بر شوری، شیرینی، ترشی و تلخی حس می شود.

مونوسدیم گلوتامات به عنوان افزودنی در بسیاری از خوراکی ها استفاده می شود. بسیاری از مردم نسبت به این ماده واکنش بدی نشان می دهند و از آن به عنوان سندرم رستوران چینی یاد می کنند و مدعی اند بعد از مصرف غذای چینی احساس ناخوشی می کنند. تنها راه چاره آن است که این افراد از مصرف آن اجتناب کنند. روی برچسب خوراکی ها این ماده با همان نام اختصاری یا تحت عنوان پروتئین هیدرولیزشده سویا و یا مخمر اتولیز شده ذکر می شود.

● آسپارتام

یک شیرین کننده مصنوعی است و از زمانی که در سال ۱۹۸۱ به صنایع غذایی راه باز کرده نگرانی هایی را برای سلامت انسان به همراه داشته است. جدیدترین مورد که باعث نگرانی شده است احتمال بروز سرطان در پی مصرف این ماده است. گزارش هایی وجود دارد که نشان می دهد آسپارتام باعث تشنج، سردرد، اختلالات خلقی و کاهش عملکرد ذهنی می شود. در مطالعه ای که در سال ۲۰۰۵ انجام شده مواردی از لوسمی و لنفوم (نوعی سرطان خون ) در موش ها در پی مصرف این ماده گزارش شده است. حتی در مطالعه ای که در سال ۱۹۹۶ انجام شد افزایش میزان تومور مغزی را در آمریکا به آن نسبت دادند.

مطالعات زیادی روی انسان و موش انجام شده تا تاثیرات احتمالی آسپارتام بررسی شود. عمده این مطالعات نشان می دهد مواردی مثل سردرد، تشنج، مشکلات ذهنی و هیجانی در اثر مصرف آسپارتام رخ نمی دهد حتی اگر دوز آن چندین برابر بالاتراز مصرف معمولی باشد. مطالعات گسترده همه گیر شناسی رابطه ای بین این ماده و سرطان نشان نمی دهد.

در یک مطالعه که روی ۵۰۰ نفر و با مسئولیت مؤسسه ملی سرطان انجام شد افرادی که نوشیدنی های حاوی آسپارتام مصرف می کردند با آنهایی که مصرف نمی کردند مقایسه شدند. در افرادی که حتی مقادیر زیادی نوشیدنی حاوی آسپارتام مصرف می کردند خطر لنفوم، لوسمی و تومور مغزی افزایش نیافت. دکتر براکت سخنگوی انجمن تولید کنندگان خواربار در واشنگتن معتقد است که سه دهه تحقیقات نشان داده مصرف آسپارتام ایمن است و امروزه در بیش از ۱۰۰ کشور جهان مصرف آن مورد تایید قرار گرفته است. ضمنا سازمان دارو و غذای آمریکا امنیت آسپارتام را طی دوره ۲۳ ساله، ۲۶ بار تایید کرده که آخرین آن در سال ۲۰۰۷ بوده است.

● بنزوات سدیم

این افزودنی غذایی به صورت نگهدارنده مصرف می شود و در بسیاری از غذاها و نوشیدنی های عمل آوری شده به کار می رود. این شک وجود داشت که این ماده باعث بیش فعالی در کودکان می شود. ممکن است بنزوات سدیم به کار رفته در بعضی نوشیدنی ها با ویتامین «ث» افزوده شده واکنش نشان دهد و بنزن تولید کند که یک ماده سرطان زاست.

در سال ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ سازمان دارو و غذای آمریکا نمونه هایی را از تقریبا ۲۰۰ نوشیدنی که در فروشگاه های مختلف وجود داشته و حاوی این ماده و ویتامین ث بودند مورد بررسی قرار داد. ۴ نوشیدنی حاوی مقادیری بنزن ورای استانداردهای مربوطه بودند که بعدها اصلاح شدند. این ماده روی برچسب مواد خوراکی تحت همین نام قید می شود.

● نیترات سدیم

این ماده افزودنی در گوشت به کار می رود و در سوسیس و گوشت های کنسروی مصرف دارد. این تئوری وجود دارد که نیترات سدیم اگر زیاده از حد مصرف شود باعث سرطان معده می شود. شواهدی وجود دارد که نشان می دهد این ماده عامل موارد بسیاری از سرطان های معده بوده است.

از بعد از حدود سال ۱۹۳۰ در کشور آمریکا مردم مصرف گوشت تازه را افزایش و مصرف گوشت های عمل آوری شده را کاهش دادند. ضمنا تولید کنندگان صنایع غذایی مصرف آن را در فرآورده های گوشتی کمتر کردند. بعد از این اقدامات مرگ و میر ناشی از سرطان معده به طور چشمگیری کاهش یافت. البته هنوز در مورد مصرف این ماده جای سؤال و بحث بسیار است. نیترات سدیم تحت همین نام روی برچسب غذایی قید می شود.



فرشته آل علی     
روزنامه همشهری